Phần mềm danh mục phân bón trực tuyến

Phân bón là sản phẩm có chức năng cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng hoặc có tác dụng cải tạo đất, là loại vật tư thiết yếu trong sản xuất nông nghiệp. Mỗi năm, nhu cầu phân bón của 10 triệu hộ nông dân Việt Nam là khoảng 11 triệu tấn, trong nước sản xuất được 9 triệu tấn, còn lại là nhập khẩu. Trước đây, các sản phẩm phân bón đã được đăng ký theo danh mục là khoảng 5000 tên từ Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn trong trên 20 thông tư khác nhau được đăng ký lại vào danh sách hợp quy. Các sản phẩm phân bón đã được đăng ký hợp quy theo danh sách của Bộ Công thương là khoảng 5700 tên. Tổng số sản phẩm phân bón mới thống kê hợp quy được 6.052 tên, nhưng trên thị trường có khoảng 10.000 tên. Thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh, sử dụng phân bón đan xen ở cả hai danh sách. Từ ngày 17/02/2017, toàn bộ phân bón đã được giao cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý [1]. Danh sách phân bón hợp quy là căn cứ pháp lý để thực hiện điều kiện sản xuất, kinh doanh và sử dụng phân bón, được thiết kế theo thứ tự như sau: 1. Danh sách phân bón vô cơ, danh sách phân bón hữu cơ và phân bón khác; 2. Tên tỉnh; 3. Tên doanh nghiệp và địa chỉ theo tỉnh; 4. Loại phân bón, cách bón; 5. Tên phân bón; 6. Thành phần, hàm lượng chất dinh dưỡng của phân bón; 7. Căn cứ, quy chuẩn, tiêu chuẩn công nhận hợp quy của phân bón; 8. Ngày cấp, số thông báo xác nhận hợp quy; 9. Tổ chức chứng nhận hợp quy; 10. Phân bón sản xuất hay nhập khẩu; 11. Văn bản chứng nhận phân bón trước đó; 12. Cây trồng sử dụng phân bón; 13. Ghi chú [2, 3].

Hiện nay, việc tra cứu danh sách phân bón hợp quy không dễ dàng, phải dò tìm thủ công rất lâu. Công tác định hướng và xây dựng văn bản quản lý phân bón đồng bộ cũng rất cần phải tra cứu hai danh sách phân bón hợp quy trên. Đây là một bất cập lớn về tra cứu phân bón, một loại vật tư nông nghiệp phổ thông cần được tra cứu thường xuyên để quản lý và sử dụng.

1. Hiện trạng tra cứu danh sách phân bón hợp quy

Thông thường, người tìm tin sẽ cần tra cứu các thông tin cơ bản về phân bón như sau:

Tra cứu tên phân bón. Người tìm tin không thể tra cứu được tên phân bón trong danh sách vì không có quy luật nào để tra cứu, nếu muốn tìm một tên bất kỳ thì chỉ có cách dò tìm toàn bộ hai danh sách từ đầu đến cuối với hơn 10 000 tên. Đây thực sự là bất cập cho công tác thanh kiểm tra: nhãn 5 phân bón có ghi đúng theo đăng ký hay không, phân bón có nằm ngoài danh mục hay không, hàng hóa nhập khẩu có đúng với việc đăng ký hay không. Ngoài ra, trên danh sách cũng không thể hiện nhãn hàng hóa đang lưu thông. Tất cả điều này gây ra khó khăn lớn cho công tác thanh kiểm tra và hướng dẫn sử dụng phân bón đối với khoảng trên 10 000 tên thương phẩm đăng ký và hàng triệu tấn phân bón đang được sử dụng trên thị trường.

Tra cứu loại phân bón. Người tìm tin không thể tra cứu được loại phân bón và số lượng phân bón của từng loại trong danh sách vì không có quy luật nào để tra cứu. Đây là khó khăn cho nhà quản lý trong công tác hoạch định sản phẩm phân bón, khó khăn cho doanh nghiệp trong công tác nghiên cứu thị trường phân bón để phát triển sản phẩm.

Tra cứu thành phần và hàm lượng chất dinh dưỡng. Người tìm tin không thể tra cứu được thành phần và hàm lượng chất dinh dưỡng kèm theo số lượng phân bón của từng thành phần trong danh sách vì không có quy luật nào để tra cứu. Đây là khó khăn cho nhà quản lý và doanh nghiệp trong công tác nghiên cứu thị trường phân bón để phát triển sản phẩm, khó khăn cho người sử dụng muốn tìm hiểu các tên phân bón trong phạm vi quan tâm của mình.

Tra cứu đối tượng cây trồng. Đây là tiêu chí rất quan trọng đối với người sử dụng phân bón. Họ cần chủ động biết loại cây mà họ canh tác có thể sử dụng loại phân bón và tên phân bón nào, cách sử dụng như thế nào. Nhưng người tìm tin không thể tra cứu được tiêu chí này vì không có quy luật nào để tra cứu.

Tra cứu tên doanh nghiệp đăng ký hợp quy. Đây là tiêu chí rất quan trọng đối với nhà quản lý trong việc hoạch định công tác quản lý thanh kiểm tra sản phẩm của doanh nghiệp đăng ký hay phân phối phân bón. Đây cũng là tiêu chí rất quan trọng đối với các doanh nghiệp trong công tác nghiên cứu thị trường. Người sử dụng phân bón có thể tìm sản phẩm phân bón theo tên của nhữngnhà sản xuất uy tín. Nhưng người tìm tin không thể tra cứu được tiêu chí này vì không có quy luật nào để tra cứu.

Như vậy có thể thấy rằng, danh sách phân bón hợp quy, một văn bản quản lý phân bón cốt lõi đối với một loại vật tư nông nghiệp phổ thông được sản xuất và sử dụng tới hàng chục triệu tấn, chưa phát huy được tác dụng trong công tác quản lý và hướng dẫn sử dụng phân bón. Đó là một trong các lý do dẫn đến những bất cập trong sản xuất nông nghiệp và an toàn thực phẩm.

2. Giải pháp tra cứu với phần mềm danh sách phân bón trực tuyến

Những khó khăn về tra cứu danh mục nêu trên có thể được giải quyết sau vài giây đồng hồ, với việc sử dụng phần mềm danh sách phân bón trực tuyến và miễn phí (phần mềm) tại trang web Nông nghiệp cộng đồng với tên miền http://www.nongnghiepcongdong.vnhttp://www.cpp.community theo đường dẫn http://www.cpp.community/danh-muc/phan-bon/. Phần mềm này có thể truy cập từ máy tính và điện thoại thông minh mọi lúc, mọi nơi do Công ty Tư vấn Hóa Nông xây dựng [4]. Phần mềm được thiết kế từ góc nhìn của người tìm thông tin, hỗ trợ họ tối đa trong việc tiếp cận thông tin chi tiết của danh sách để sử dụng trong nhiều lĩnh vực hoạt động như nghiên cứu, quản lý, sản xuất, kinh doanh, sử dụng. Phần mềm có giao diện và cấu trúc dễ hiểu, dễ dàng sử dụng theo hướng dẫn được đăng tải ngay tại trang web [5]. Tại phần mềm, tất cả tên phân bón, tên loại phân bón, tên thành phần phân bón, tên cây trồng và đât, tên tổ chức đăng ký, tên nguồn gốc sản xuất hay nhập khẩu, tên tổ chức chứng nhận hợp quy được đưa vào từ khóa tìm kiếm và người dùng không cần phải nhớ chinh xác các tên này. Khi truy cập vào ô tìm kiếm thì hệ thống từ khóa tự động xổ ra, người dùng chỉ cần chọn rồi nhấn chuột vào nút tìm kiếm là có ngay kết quả tìm kiếm. Đối với dẫy khoảng 10 000 tên thương phẩm riêng biệt và không được lặp lại, người dùng chỉ cần nhớ mang máng tên của nó, gõ một vài chữ cái đầu vào ô tìm kiếm là các tên thương phẩm gần với các chữ cái đó tự động xổ ra để người dùng chọn. Thiết kế mặc định của phần mềm làm cho người dùng chỉ cần sử dụng câu hỏi của mình để tìm kiếm, không cần nền tảng kiến thức kỹ thuật để đi vào hệ thống phân loại phân bón và dò tìm, điều này khiến cho một anh nông dân công nghệ cũng có thể tìm tin với tốc độ và độ chính xác như một nhà khoa học. Tiện ích của phần mềm được đưa ra tại Bảng 1.

Tra cứu tên phân bón. Với phần mềm, người tìm tin có thể tra cứu được tức thì một tên phân bón kèm theo thông tin liên quan, là điều rất khó tìm được khi tra cứu danh sách. Theo yêu cầu của người tìm tin, Công ty Tư vấn Hóa Nông đã tạo ra tiện ích liên kết chuỗi thông tin liên quan vào tên phân bón (nhãn phân bón lưu thông, bản đăng ký phân bón, bản công bố hợp quy phân bón...). Hai tiện ích này không có trong danh sách (Bảng 1: số 1,2).

Khả năng tra cứu này tạo ra một chuỗi ứng dụng quan trọng trong quản lý tự động phân bón trên thị trường. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, bất kỳ ai cũng có thể kiểm tra tại hiện trường xem nhãn phân bón đang lưu thông có đúng theo đăng ký không, phân bón có nằm trong danh mục không, phân bón được sử dụng như thế nào. Ứng dụng này kiến tạo khả năng tự động thanh tra và giám sát phân bón cho nhà quản lý và cho cộng đồng, khả năng chủ động lựa chọn sử dụng phân bón cho người dân, khả năng răn đe vi phạm ghi sai nhãn của nhà sản xuất. Đây là giải pháp hợp lý cho những bất cập dai dẳng về quản lý phân bón từ bấy lâu nay

Tra cứu thành phần và hàm lượng chất dinh dưỡng. Với phần mềm, người tìm tin có thể tra cứu được tức thì một thành phần phân bón kèm theo dẫy tên phân bón ứng với thành phần đó với các thông tin liên quan. Danh sách 178 thành phần phân bón cũng được dễ dàng được lọc ra tại phần mềm này. Hai tiện ích này không có trong danh mục gốc (Bảng 1: số 3, 4).

Khả năng tra cứu theo thành phần phân bón cho phép người tìm tin có thể dễ dàng rà soát và so sánh các phương án về thành phần để ứng dụng cho việc nghiên cứu phát triển sản phẩm đối với nhà sản xuất và hoạch định chiến lược sản phẩm đối với nhà quản lý, nhìn từ khía cạnh xử lý cơ sở dữ liệu về thành phần phân bón.

Tra cứu tổ chức đăng ký phân bón. Với phần mềm, người tìm tin có thể tra cứu được tức thì tổ chức đăng ký kèm theo chuỗi tên phân bón. Danh sách 542 tổ chức đăng ký phân bón cũng dễ dàng được lọc ra tại phần mềm này. Hai tiện ích này không có trong danh mục (Bảng 1: số 5, 6).

Điều này cho phép nhà quản lý dễ dàng hoạch định kế hoạch thanh tra phân bón theo tổ chức và đánh giá hoạt động sau đăng ký của tổ chức, căn cứ vào số lượng tên phân bón thực sử dụng, thể hiện trên nhãn phân bón thực lưu hành và sự chấp hành ghi nhãn của tổ chức có trên phần mềm, kết hợp với các báo cáo về sản xuất kinh doanh của tổ chức và báo cáo thanh tra tại địa bàn. Việc cảnh báo chất lượng của sản phẩm có vấn đề có thể được thực hiện trực tuyến tại phần mềm để cả nước được biết.

Tra cứu loại phân bón.Với phần mềm, người tìm tin có thể tra cứu được tức thì loại phân bón và số lượng phân bón của từng loại trong danh sách. Danh sách 9 loại phân bón cũng dễ dàng được lọc ra tại phần mềm này. Hai tiện ích này không có trong danh mục (Bảng 1: số 7, 8, 15).

Điều này cho phép nhà quản lý hoạch định sản phẩm phân bón, cho phép nhà doanh nghiệp nghiên cứu thị trường phân bón để phát triển sản phẩm.

Tra cứu đối tượng cây trồng. Với phần mềm, người tìm tin có thể tra cứu được tức thì đối tượng cây trồng kèm chuỗi tên phân bón sử dụng cùng với các thông tin liên quan. Danh sách 19 đối tượng cũng dễ dàng được lọc ra tại phần mềm này. Hai tiện ích này không có trong danh mục (Bảng 1: số 9, 10).

Khả năng tra cứu này cho phép người dùng phân bón tự tìm kiếm được tên phân bón theo đối tượng cây trồng, đọc ngay được cách sử dụng trên nhãn liên kết với tên phân bón, và bằng cách đó người dùng phân bón tự tư vấn và nâng cao kỹ thuật sử dụng phân bón của mình với phần mềm trên đối tượng mà họ quan tâm. Điều này cũng là cơ sở cho việc hoạch định chiến lược sản phẩm đối với nhà sản xuất kinh doanh, hoạch định chiến lược sản phẩm đối với nhà quản lý, nhìn từ khía cạnh xử lý cơ sở dữ liệu về đối tượng sử dụng phân bón. Có thể thấy còn quá nhiều đối tượng cây trồng chưa có nghiên cứu về sử dụng phân bón. Điều này cần được nhà quản lý quan tâm bổ xung.

Tra cứu phân bón theo nguồn gốc sản xuất/nhập khẩu. Với phần mềm, người tìm tin có thể tra cứu được tức nguồn phân bón sản xuất trong nước hay nhập khẩu kèm chuỗi tên phân bón. Danh sách 19 nguồn nhập khẩu cũng dễ dàng được lọc ra tại phần mềm này. Hai tiện ích này không có trong danh sách (Bảng 1: số 11, 12).

Điều này cho phép nhà quản lý và nhà doanh nghiệp nghiên cứu thị trường phân bón để hoạch định và phát triển sản phẩm.

Tra cứu tổ chức chứng nhận hợp quy. Với phần mềm, người tìm tin có thể tra cứu được tức tên tổ chức chúng nhận hợp quy kèm chuỗi tên phân bón được chứng nhận tại tổ chức đó. Danh sách 11 tổ chức chứng nhận cũng dễ dàng được lọc ra tại phần mềm này. Hai tiện ích này không có trong danh sách (Bảng 1: số 13, 14).

Điều này giúp nhà quản lý dễ dàng theo dõi và kiểm soát các tổ chức chứng nhận, là điều rất được quan tâm trong thời gian gần đây.

Lồng ghép các tiêu chí tìm kiếm. Với việc lồng ghép nhiều tiêu chí tìm kiếm trong một lần tra cứu, người tìm tin có thể nhận được kết quả rất sát với mục tiêu tìm kiếm của mình, là điều không thể thực hiện được tại danh sách (Bảng 1, số 17)

Cập nhật danh mục phân bón. Dữ liệu danh mục phân bón thay đổi và bổ xung được cập nhật vào phần mềm trong vòng 15 ngày ngay sau khi danh sách được công bố.

Cải cách hành chính. Với phần mềm danh sách phân bón trực tuyến, chỉ cần máy tính hoặc điện thoại thông minh nối mạng internet, người tìm tin có thể tra cứu thông tin dễ dàng để phục vụ cho công việc của mình. Điều này khiến cho các hoạt động liên quan đến phân bón trở nên đơn giản, nhanh chóng, hiệu quả so với việc tra cứu danh mục thủ công, nâng cao chức năng quản lý và sử dụng của một văn bản quan trọng cốt lõi trong quản lý phân bón.

Tuy nhiên, khi làm việc chính thức, tổ chức cần sử dụng danh sách có đóng dấu của cơ quan chức năng.

3. Lợi ích của phần mềm danh mục phân bón trực tuyến

Phần mềm là một sản phẩm công nghệ xuất phát từ mong muốn giải quyết bất cập trong việc tra cứu danh sách phân bón, một trong số văn bản quản lý cốt lõi, được sử dụng rộng rãi trong nhiều hoạt động liên quan đến phân bón. Sản phẩm được tạo ra trên cơ sở nghiên cứu cấu trúc và hiện trạng cơ sở dữ liệu của danh sách, nghiên cứu nhu cầu hiện tại và nhu cầu tiềm ẩn của người dùng, nghiên cứu chức năng nhiệm vụ và các văn bản quản lý của các tổ chức có hoạt động liên quan đến phân bón. Từ đó mới thiết kế và bổ sung các chức năng tìm kiếm, sử lý dữ liệu danh sách. Vì vậy việc tra cứu danh sách bằng phần mềm đã đem lại những ưu điểm vượt trội so với tra cứu danh sách thủ công như được nêu cụ thể trên đây.

Yếu tố cạnh tranh của phần mềm là tính ưu việt của công nghệ kết hợp với góc nhìn toàn diện và tư duy lô gic về vấn đề phân bón. Điều đó làm cho hoạt động tra cứu danh sách nhanh hơn, đơn giản hơn, đa dạng hơn, hiệu quả hơn, ở mọi lúc mọi nơi, đáp ứng trình độ đông đảo người tìm tin. Khả năng đặt ra các tình huống khác nhau, kết hợp các phương án khác nhau để giải quyết vấn đề thực tế kích thích tính sáng tạo của người tìm tin. Phần mềm giúp tiết kiệm nhân lực quản lý và chi phí cố định về in ấn tài liệu trong cả nước. Phần mềm hỗ trợ sự tham gia của cộng đồng trong công tác giám sát vật tư nông nghiệp và nâng cao tính tự giác tuân thủ luật pháp của người sản xuất kinh doanh, do thông tin dach sách trở nên sẵn sàng, dễ tiếp cận và minh bạch.

Phần mềm có hiệu quả lớn trong việc hoạch định hướng phát triển vật tư nông nghiệp cho nhà quản lý và nhà sản xuất, ứng dụng vào việc nghiên cứu sản phẩm mới, có tác dụng quan trọng trong việc tuyên truyền phổ biến kiến thức phân bón, hỗ trợ hiệu quả công tác kiểm tra, thanh tra phân bón.

4. Kết luận và đề nghị

Danh sách phân bón hợp quy hiện nay đang được công bố tại hai danh sách phân bón vô cơ, phân bón hữu cơ và phân bón khác. Danh sách ban hành rất khó tra cứu đối với người sử dụng. Điều đó hạn chế hiệu lực của một trong những văn bản quản lý gốc về phân bón, gây khó khăn trong việc thanh kiểm tra sản xuất kinh doanh và sử dụng phân bón do cơ sở pháp lý để làm căn cứ không được bộc lộ sãn sàng. Đó là một trong những lý do dẫn đến tình trạng bất cập trên thị trường và trong sử dụng phân bón, làm người sản xuất bị thiệt hại.

Phần mềm danh mục phân bón trực tuyến do Công ty Tư vấn Hóa Nông xây dựng [4] cho phép tra cứu thông tin hai danh mục phân bón tức thì, mọi lúc mọi nơi, với nhiều tiện ích vượt trội (Bảng 1). Phần mềm cho phép liên kết thông tin quản lý theo quy định trực tiếp vào tên phân bón, tạo căn cứ trực quan cho việc thanh kiểm tra và sử dụng phân bón, đem lại hiệu quả thiết thực cho sản xuất nông nghiệp. Công ty Tư vấn Hóa Nông mong muốn sớm được nhà quản lý quan tâm đưa phần mềm vào ứng dụng trong sản xuất nông nghiệp.

Bảng 1. Thống kê tiện ich sử dụng của phần mềm danh sách phân bón trực tuyến và so sánh với danh sách bản word.

TT

Tiện ích sử dụng

Phần mềm

Danh mục

1

Chọn tên phân bón bất kỳ theo gợi ý

không

2

Kết nối thông tin vào tên phân bón, thí dụ KOMIX HC

3

Chọn thành phần phân bón kèm chuỗi tên phân bón

không

4

Danh sách 178 thành phần phân bón

5

Chọn tổ chức đăng ký bất kỳ kèm chuỗi tên phân bón

không

6

Danh sách 542 tổ chức đăng ký hợp quy phân bón

không

7

Chọn phân bón theo loại phân bón (bón lá, hữu cơ vi sinh...)

không

8

Danh sách 9 loại phân bón

không

9

Chọn cây trồng kèm chuỗi tên phân bón sử dụng

không

10

Danh sách 19 loại cây trồng

không

11

Chọn phân bón theo nguồn gốc sản xuất/nhập khẩu

không

12

Danh sách 19 nguồn nhập khẩu

không

13

Chọn tổ chức chứng nhận hợp quy kèm chuỗi tên phân bón

không

14

Danh sách 11 tổ chức chứng nhận hợp quy

không

15

Chọn phân bón theo loại vô cơ; loại hữu cơ và loại khác

16

Chọn tiêu chí có sẵn, không cần nhớ chính xác

không

17

Lồng ghép tiêu chí tìm kiếm

không

18

Tốc độ tìm kiếm thông tin

3 giây

chậm

19

Cập nhật dữ liệu mới trong vòng 3 ngày

không

Tổng số

19

1

THAM KHẢO

1. Chính phủ (2017), Nghị định số 15/2017/NĐ-CP ngày 17 tháng 02 năm 2017 Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

2. Danh sách phân bón vô cơ công bố hợp quy ngày 15/9/2016, http://www.moit.gov.vn/vn/tin-tuc/6726/danh-sach-phan-bon-vo-co-da-cong-bo-hop-quy-va-danh-sach-cac-doanh-nghiep-da-duoc-cap-giay-phep-san-xuat-phan-bon-vo-co-duoc-cap-nhat-den-ngay-15-9-2016.aspx

3. Danh sách các loại phân bón hữu cơ và phân bón khác đã công bố hợp quy ngày 10/03/2017, http://www.cuctrongtrot.gov.vn/DetailInfomation.aspx?InfomationID=IN00012574

4. Công ty tư vấn Hóa Nông (2016), Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả Phần mềm tra cứu phân bón được phép sản xuất, kinh doanh, sử dụng tại Việt Nam (không bao gồm dữ liệu).

5. Hướng dẫn sử dụng phần mềm tra cứu danh sách phân bón, http://www.cpp.community/thong-tin/su_dung/huong_dan_su_dung_phan_mem_tra_cuu_danh_sach_phan_bon/