Nông sản hữu cơ đợi chính sách

Sản xuất hữu cơ

Nhận thấy mô hình nông nghiệp theo phương pháp hữu cơ là hướng đi có tính bền vững và lâu dài, không chỉ cung cấp những sản phẩm có lợi cho sức khỏe mà còn giúp bảo vệ môi trường và cân bằng tự nhiên, Công ty TNHH khai thác tiềm năng sinh thái Hòa Lạc đã tổ chức đầu tư chăn nuôi lợn rừng giống và lợn thương phẩm, trồng trọt rau, củ, quả theo phương pháp hữu cơ khép kín từ trồng trọt đến chăn nuôi. Trang trại Hoa Viên của Công ty đặt tại địa chỉ xóm Dục, xã Yên Bình, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội, có diện tích rộng gần 60 ha, nằm sát chân núi Vua Bà, với chế độ khí hậu đặc biệt trong lành, nguồn nước suối rừng tự nhiên tinh khiết và đất nguyên sinh rất phù hợp cho canh tác theo phương pháp hữu cơ.

Hiện nay, trang trại có đàn lợn rừng giống sinh sản và thương phẩm hơn 1000 con, có diện tích trồng rau hữu cơ hơn 10 ha, tạo việc làm cho hơn 100 lao động với thu nhập từ 5 đến 6 triệu đồng/tháng. Các loại rau hữu cơ với thương hiệu Rau sạch Đại ngàn của trang trại rất đa đạng, từ loại thông thường như rau ngót, rau cải, hoa thiên lý, rau muống, rau lang ngọt, rau dền, mướp hương, bầu, bí, su su,.... đến các chủng loại rau đặc sản như rau sắng (ngót rừng), rau bò khai (dạ hiến), rau mỏ, rau sau sau, rau dền chua đỏ, rau dớn... Ngoài ra, trang trại còn trồng một số loại cây ăn quả theo quy trình hữu cơ như: thanh long ruột đỏ, mít Thái Lan, soài, sấu, khế ngọt, bưởi Diễn, ổi lê, chuối tây, chuối tiêu hồng v.v… để đa dạng hóa sản phẩm phục vụ người tiêu dùng.

Rau sạch Đại ngàn tại trang trại Hoa Viên được trồng và chăm sóc theo phương pháp sản xuất hữu cơ truyền thống, tham khảo các tài liệu về nông nghiệp hữu cơ của một số nước trên thế giới, quy định tạm thời về sản xuất rau hữu cơ của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, tiêu chuẩn sản xuất thực phẩm theo phương pháp hữu cơ TCVN 11041:2015.

Bất cập

Trong quá trình tổ chức sản xuất hữu cơ chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn như sau:

Về tài chính. Việc tiếp cận vốn đầu tư, đặc biệt là vốn đầu tư dài hạn để đầu tư cơ sở hạ tầng trang thiết bị công nghệ hiện đại, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm rất khó khăn. Nguồn vốn chủ yếu hiện nay của doanh nghiệp là đi vay ngân hàng.

Về tiêu thụ sản phẩm. Do nhận thức về sản phẩm hữu cơ của người tiêu dùng còn hạn chế, tâm lý hoài nghi sạch bẩn lẫn lộn, nên hàng hóa tiêu thụ không ổn định, giá cả hàng hóa thấp so với kinh phí đầu tư.

Về quy chính sách. Nhà nước chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm được sản xuất theo phương pháp hữu cơ.Các tiêu chuẩn quốc gia được ban hành mới mang tính khuyến khích áp dụng. Các cơ quan quản lý nhà nước chưa xác định rõ ràng cách thức quản lý sản phẩm hữu cơ và chính sách khuyến khích sản xuất hữu cơ như với sản xuất VietGap. Chưa có tổ chức chứng nhận được nhà nước thành lập hoặc chỉ định để chứng nhận sản phẩm hữu cơ. Do vậy, dù doanh nghiệp tuân thủ tuyệt đối quy trình sản xuất theo phương pháp hữu cơ, nhưng vẫn chưa được tổ chức nào công nhận, ảnh hưởng rất lớn đến phát triển sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Cũng như vậy, công tác kiểm tra giám sát chất lượng sản phẩm hữu cơ của cơ quan quản lý còn bỏ ngỏ, chưa có tổ chức nào đứng ra kiểm tra, thanh tra, xử phạt những vi phạm liên quan đến sản phẩm hữu cơ giả hiệu của một số tổ chức cá nhân lợi dụng để bán giá cao, làm mất niềm tin của người tiêu dùng, ảnh hưởng đến khả năng tiêu thụ và tâm lý của những doanh nghiệp sản xuất hữu cơ chân chính.

Kiến nghị

Để tạo điều kiện cho các tổ chức sản xuất nông ngiệp hữu cơ tiếp tục đứng vững và mở rộng sản xuất chúng tôi xin có một số kiến nghị sau:

Về cơ chế chính sách. Nhà nước sớm ban hành quy định về quản lý sản phẩm hữu cơ; quy chuẩn kỹ thuật quốc gia với sản phẩm nông nghiệp hữu cơ, quy định về đăng ký, chứng nhận, tổ chức chứng nhận chất lượng và nhãn sản phẩm hữu cơ; phân công các cơ quan quản lý, thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại về sản phẩm hữu cơ. Một hệ thống quy định về truy xuất nguồn gốc chuỗi sản xuất và lưu thông nông sản hữu cơ nên được xây dựng và triển khai một cách hiệu quả. Những cơ chế chính sách hỗ trợ doanh nghiệp về tài chính, lãi xuất vốn vay, hoặc bảo lãnh cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn vay dài hạn với lãi suất thấp để doanh nghiệp đầu tư vào cơ sở hạ tầng và công nghệ sản xuất và chế biến trong sản xuất hữu cơ cần được xem xét ban hành. Ngoài ra, cần có cơ chế chính sách hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm hữu cơ, hỗ trợ kinh phí tham gia các gian hàng tại hội chợ để quảng bá sản phẩm...

Về chuyển giao công nghệ. Nhà nước hỗ trợ cho doanh nghiệp được tiếp cận với quy trình sản xuất nông nghiệp hữu cơ, tiếp cận công nghệ chế biến sau thu hoạch như: dây chuyền, công nghệ sơ chế, đóng gói rau, củ, quả; dây chuyền, công nghệ bảo quản rau, củ, quả sau thu hoạch…

Về tuyên truyền quảng bá sản phẩm. Nhà nước cần tăng cường công tác tuyên truyền để người tiêu dùng hiểu rõ hơn về các sản phẩm hữu cơ, đưa sản phẩm đến với người tiêu dùng một cách hiệu quả thông qua hệ thống chuỗi cung cấp thực phẩm an toàn và hữu cơ. Các thông tin về sản phẩm, chuỗi sản xuất và cung cấp nông sản thực phẩm hữu cơ nên được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng hoặc các trang web khuyến nông, thư viện điện tử nông nghiệp của nhà nước và của các tổ chức được chỉ định.

Về quản lý giám sát. Công tác thanh tra kiểm tra chất lượng, xuất xứ và chuỗi cung cấp sản phẩm hữu cơ cần được thực hiện một cách hệ thống và nghiêm ngặt, có cơ chế thưởng phạt minh bạch và công khai với truyền thông để khích lệ các doanh nghiệp làm ăn chân chính và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Kim Hoa